Als je voor jezelf werkt, wil je natuurlijk weten waar je aan toe bent. Een veelgestelde vraag is of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Dit is belangrijk, want het bepaalt of je gebruik mag maken van belastingvoordelen. Denk aan de zelfstandigenaftrek of de startersaftrek. Niet iedereen die zich inschrijft bij de Kamer van Koophandel is automatisch ook ondernemer voor de Belastingdienst. Daar kijkt men anders naar. De regels zijn soms best lastig, maar het is goed om te weten hoe het werkt.
Wanneer je wel of niet ondernemer bent voor de belasting
De Belastingdienst kijkt naar verschillende dingen om te bepalen of je ondernemer bent. Ze letten op hoeveel tijd je aan je werk besteedt, hoeveel opdrachtgevers je hebt en of je zelf risico loopt. Als je maar af en toe werkt of bijna alles voor één klant doet, kan het zijn dat je geen ondernemer bent voor de belasting. Dan ziet de Belastingdienst je als iemand met ‘resultaat uit overige werkzaamheden’. Dat betekent dat je wel inkomsten hebt, maar geen ondernemer bent volgens hun regels. Je moet ook laten zien dat je zelf bepaalt hoe je werkt. Je mag niet onder leiding van iemand anders werken. Dan lijkt het te veel op loondienst. Je moet dus zelf je prijzen bepalen, zelf je klanten zoeken en zelf je uren indelen. Als je dat doet, is de kans groter dat je als ondernemer wordt gezien.
Het urencriterium speelt een grote rol
Een belangrijk onderdeel van de beoordeling is het urencriterium. Dat betekent dat je in een jaar minimaal 1225 uur aan je bedrijf moet besteden. Dat komt neer op ongeveer 24 uur per week. Het gaat niet alleen om betaalde uren. Ook de tijd die je kwijt bent aan administratie, reizen of reclame telt mee. Je moet wel kunnen aantonen hoeveel uur je werkt. Veel ondernemers houden daarom een urenregistratie bij. Dat kan op papier of in een digitaal systeem. Als de Belastingdienst vraagt om bewijs, kun je laten zien dat je aan het criterium voldoet. Zonder deze uren kun je geen gebruik maken van de zelfstandigenaftrek. Dat scheelt flink in je belasting.
Wat de zelfstandigenaftrek voor jou betekent
Als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting én je voldoet aan het urencriterium, krijg je een bedrag dat je mag aftrekken van je winst. Dat heet zelfstandigenaftrek. Daardoor betaal je minder belasting. Voor startende ondernemers is er nog een extra voordeel. Dat heet de startersaftrek. Dit mag je de eerste jaren gebruiken als je nog niet vaak ondernemer bent geweest. Deze aftrekken maken het aantrekkelijker om te starten als ondernemer. Je houdt er netto meer geld aan over. Maar alleen als je aan alle voorwaarden voldoet. Daarom is het belangrijk om je goed te laten informeren, bijvoorbeeld door een boekhouder. Zo weet je zeker dat je geen voordeel misloopt.
Hoe je je winst moet berekenen
Als ondernemer geef je zelf je inkomsten en uitgaven door aan de Belastingdienst. Je berekent eerst wat je hebt verdiend. Dat is de omzet. Daar trek je je kosten vanaf. Wat overblijft, is je winst. Daarover moet je belasting betalen. Je mag zakelijke kosten aftrekken, zoals materiaal, reiskosten of de huur van een werkruimte. Je moet wel kunnen laten zien dat het kosten zijn voor je werk. Je vult deze cijfers in bij je belastingaangifte. Dat gebeurt één keer per jaar. Meestal doe je dat in maart of april. Je gebruikt dan het online formulier van de Belastingdienst. Daar geef je aan dat je ondernemer bent en vul je je winst in. Daarna zie je wat je moet betalen, of wat je terugkrijgt.
Je administratie moet op orde zijn
Als ondernemer moet je een goede administratie bijhouden. Daarin bewaar je facturen, bonnetjes en overzichten van je inkomsten. Je moet deze gegevens zeven jaar bewaren. Als de Belastingdienst controleert, moet je kunnen laten zien waar je cijfers vandaan komen. Een duidelijke administratie helpt niet alleen bij je aangifte. Je weet ook zelf beter hoe je bedrijf draait. Je ziet wat er binnenkomt, wat je uitgeeft en of je winst maakt. Dat maakt het makkelijker om beslissingen te nemen. Je kunt zelf kiezen hoe je dit doet, zolang het maar overzichtelijk is en klopt.
Wat er gebeurt als je geen ondernemer bent volgens de Belastingdienst
Als je niet wordt gezien als ondernemer voor de inkomstenbelasting, mag je geen gebruik maken van de aftrekken. Je moet dan nog steeds belasting betalen, maar je hebt minder voordelen. Je vult je inkomsten dan in als ‘resultaat uit overige werkzaamheden’. Ook dan mag je wel kosten aftrekken, maar de regels zijn iets strenger. Dit is bijvoorbeeld het geval als je weinig uren werkt of maar één opdrachtgever hebt. Dan vindt de Belastingdienst het risico te klein en zie je er volgens hen meer uit als een werknemer. Dit hoeft geen probleem te zijn, zolang je weet wat het betekent. Het is wel goed om hier vooraf duidelijkheid over te krijgen.
Advies vragen kan helpen bij twijfel
Als je niet zeker weet of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, kun je advies vragen. Dat kan bij een boekhouder, een accountant of zelfs bij de Belastingdienst zelf. Je kunt ook online de OndernemersCheck invullen. Dat is een korte vragenlijst waarmee je snel ziet waar je staat. Soms verandert je situatie. Je begint klein, maar groeit later door. Dan kan het zijn dat je in het eerste jaar geen ondernemer bent voor de belasting, maar later wel. Andersom kan ook. Het is daarom goed om elk jaar opnieuw te kijken hoe je ervoor staat. Zo voorkom je verrassingen.
Ondernemen is meer dan alleen geld verdienen
Als je voor jezelf werkt, wil je graag zelfstandig zijn. Maar je moet ook weten wat daar bij komt kijken. De belasting hoort daar ook bij. Je moet zelf zorgen voor je administratie, je aangifte en je uurtelling. Dat vraagt om aandacht, maar geeft ook vrijheid. Door je goed voor te bereiden en je situatie te kennen, kun je profiteren van de voordelen die er zijn. Je weet dan waar je recht op hebt en voorkomt fouten. Dat maakt het ondernemen niet alleen leuker, maar ook overzichtelijker. En als je vragen hebt, hoef je het niet alleen te doen. Er zijn genoeg mensen en plekken die je kunnen helpen op weg.
